Oʻzbekistonda islomiy bank xizmatlari uchun ilk litsenziya berildi
Markaziy bank tarixda ilk bor tijorat bankiga islomiy moliyaviy operatsiyalarni amalga oshirishga ruxsat berdi
Regulyator boshqaruvi litsenziya berish toʻgʻrisidagi qarorni 2026-yil 23-oktabrda qabul qildi. Avval Smart Bank brendi ostida faoliyat yuritgan Open Bank mamlakatda islomiy moliyalashtirish uchun yangi normativ-huquqiy baza shakllantirilganidan soʻng bu yoʻnalishda birinchi boʻldi.
Islomiy bank ishi uchun qonunchilik asosi 2026-yil yozida kuchga kirdi. Daromad foizlar hisobidan shakllanadigan anʼanaviy bank tizimidan farqli ravishda, islomiy moliya savdo ustamalari, ijara toʻlovlari va bitim ishtirokchilari oʻrtasida foydani taqsimlashga tayanadi.
Litsenziya Open Bankʼka oltita asosiy moliyaviy vositani ishga tushirish imkonini beradi: - Mudaraba: omonatlarni jalb qilish va investitsiya qilish, olingan foydani taqsimlash; - Murabaha: bankning tovarlarni sotib olib, keyinchalik ularni belgilangan ustama bilan boʻlib-boʻlib toʻlash sharti asosida mijozga sotishi; - Ijara: mol-mulkni, jumladan, keyinchalik sotib olish huquqi bilan islomiy ijaraga berish; - Vakala: agentlik shartnomasi asosida xizmatlar koʻrsatish yoki mablagʻlarni jalb qilish; - Salam: tovarlar uchun oldindan toʻlov qilish va ularni keyinchalik belgilangan muddatda yetkazib berish; - Musharaka: loyihalarni sheriklik asosida moliyalashtirish va kompaniyalarning ustav kapitalida ishtirok etish.
Shariatning barcha meʼyorlariga rioya etilishini taʼminlash uchun Open Bankʼda Islomiy moliya boʻyicha maxsus kengash tuzildi. Operatsiyalar esa alohida buxgalteriya hisobi yuritish sharti asosida amalga oshiriladi.
Islomiy bank xizmatlarini yoʻlga qoʻyish Oʻzbekiston bank sektorini isloh qilishning muhim bosqichidir. Bu yoʻnalishning rivojlanishi yaqin besh yil ichida mamlakat iqtisodiyotiga qariyb 1 mlrd dollar miqdorida qoʻshimcha investitsiyalar va depozitlarni jalb qilish imkonini beradi.
Regulyator maʼlumotlariga koʻra, respublikadagi oʻndan ortiq tijorat banki, jumladan Agrobank, Asakabank, Ipak Yuli Bank va Orient Finans Bank «islomiy darchalar»ni ishga tushirish uchun infratuzilma tayyorlashni allaqachon boshlagan. Maxsus qonun qabul qilinishidan oldin Oʻzbekistonda bunday xizmatlarni faqat ayrim mikromoliya tashkilotlari koʻrsatishi mumkin edi.
