Yaqin Sharqdagi mojaro jahon neft taʼminotini 2,8 mlrd barrelga qisqartirdi
Xalqaro energetika agentligi (XEA) Hormuz boʻgʻozi orqali qatnovdagi uzilishlar sabab jahon neft taʼminotidagi jami yoʻqotishlarni 2,8 mlrd barrel, gaz taʼminotidagi yoʻqotishlarni esa 60 mlrd kub metr deb baholadi.

Agentlik bahosiga koʻra, Hormuz boʻgʻozi orqali energiya oqimlaridagi uzilishlar noyabrgacha davom etdi, Fors koʻrfazi mamlakatlaridan eksport hajmi esa xavfsizlik vaziyatiga qarab oʻzgarib turdi. Qizil dengiz orqali tashuvlar uchun yuzaga kelgan xatarlar va Rossiyadan yetkazib berishdagi uzilishlar ham bozorga taʼsir koʻrsatdi.
Amaldagi energetika siyosati ssenariysida neft va gazga boʻlgan talab oʻsishda davom etadi, biroq neftga boʻlgan talab oʻsishining asosiy manbai avtomobil transporti emas, neft-kimyo ishlab chiqarishi boʻladi. Eʼlon qilingan, ammo hali mustahkamlanmagan choralar ssenariysida neftga boʻlgan talab sutkasiga qariyb 103 mln barrel darajasida barqarorlashadi, shundan keyin asta-sekin pasaya boshlaydi.
XEA uzilishlar choʻzilib ketsa va mamlakatlar energiya taʼminotini taʼminlash boʻyicha saʼy-harakatlarini kuchaytirsa, qoʻllanishi mumkin boʻlgan qoʻshimcha choralar ssenariysini ham koʻrib chiqdi. Bunday holatda neftga boʻlgan talab oldinroq pasaya boshlashi va 2035 yilga kelib eʼlon qilingan choralar ssenariysiga nisbatan sutkasiga yana 4 mln barrelga qisqarishi mumkin. Agentlik rahbari Fatih Birolning aytishicha, inqirozning uzoqroq davom etishi yanada chuqurroq oqibatlarga olib keladi.




